Kriebelteam

1. Het kriebelteam : even voorstellen …

In België hebben heel wat scholen te kampen met een luizenprobleem. In onze school WAS dit ook zo, vroeger !
Dankzij de inzet van het inmiddels plaatselijk beroemde (of beruchte) kriebelteam, een groep van gemotiveerde vrijwillige moeders (vaders blijven natuurlijk heel welkom), hebben wij het luizenprobleem grotendeels onder controle gekregen.
Elk trimester komt een groepje ouders alle kinderen in de school nakijken op de aanwezigheid van hoofdluizen. Dit gebeurt door visuele inspectie (kammen met een luizenkam en natkammen zijn veel efficiënter maar dit is in een school niet haalbaar). Na de controle krijgen de kinderen een briefje mee met het resultaat van de controle met eraan gekoppeld een behandelingsadvies. De betrokken meester en/of juf worden ingelicht bij wie er luizen gesignaleerd werden, zo kan ervoor gezorgd worden dat vb. jassen wat apart gehouden worden.
Kinderen vragen vaak aan elkaar of ze al dan niet luizen hebben. We proberen naar de klas toe het probleem te minimaliseren, de taboesfeer mag eruit ! ‘Deze keer heb ik eens luizen, volgende keer ben jij het misschien.’ (Al zijn er soms nog ouders die denken dat hun kind dit niet overkomt !).

Het is belangrijk, als oud-luizenlijdster, nog eens te benadrukken dat luizen NIET het gevolg zijn van gebrekkige hygiëne maar gewoonweg parasieten zijn die zich voortbewegen door rechtstreeks contact (en niet springen in tegenstelling tot vlooien).
Luizen dragen GEEN ziekten over maar zijn wel de bron van serieus wat overlast.
Reden genoeg dus om deze taak ter harte te nemen !

Dit jaar is het tiende jaar dat er een regelmatige controle is. De ervaring leert ook dat de regelmatige controle belangrijk is om mogelijke besmettingshaarden vroegtijdig de kop in te drukken.

Het is vooral in het belang van uw kind dat we de kriebelcontroles doen. Toch zijn er elk jaar enkele ouders die dit nazicht weigeren… Dit staat u natuurlijk vrij maar we vragen dan dat u dit zou melden aan de klasjuf of directie. Als we niets vernemen, gaan we ervan uit dat we een controle mogen uitvoeren. Als ouders weigeren vragen we met aandrang om de hoofdjes zelf te controleren !

2. Behandeling en opvolging

Geen luizen/neten gevonden?

Tof. Als uw kind komt vertellen dat vriendjes wel luizen hebben is het belangrijk om dit niet te dramatiseren.
Probeer zelf ook wekelijks te kijken achter de oren of in de hals, vooral als uw kind regelmatig krabt in de haren. Let wel op : luizenneten zijn vreselijk klein. Het zijn minuscule plakkende druppeltjes die dicht tegen de hoofdhuid aan een haartje kleven, ze zijn moeilijk los te maken van het hoofdhaartje.
Preventief kan je de haren regelmatig wassen met shampoo en daarna conditioner aanbrengen want luizen vinden gladde haren minder aantrekkelijk. Er bestaan ook sprays die luizen zouden weren en in de volksmond wordt ook gezegd dat een druppeltje rozenolie preventief werkt. Als je weet dat er luizen in de vriendengroep of in de familie zijn is het geen dom idee om deze dingen in huis te halen.

Neten gevonden maar ze lijken oud?

Uw kind heeft vroeger een infectie doorgemaakt maar werd goed behandeld.
MAAR we kijken met het blote oog dus het is moeilijk om het onderscheid te maken tussen oude, lege, dus niet-besmettelijke neten en nieuwe wel-besmettelijke neten.

Recente neten
1. zitten nog dicht tegen de hoofdhuis, op 1 cm van de haarwortel
2. zijn eerder glanzend en lichtbruin
Oude neten
3. groeien gewoon mee met het haar en zitten dus meer op afstand
4. zijn witter en doffer van kleur
5. zijn evenwel soms moeilijk te onderscheiden van haarroos

Bij oude neten is er geen behandeling nodig maar :
Probeer de neten er allemaal uit te kammen of te plukken !

Nieuwe neten en/of levende luizen gevonden

AANVALLEN ! We adviseren het volgende stappenplan :

1. Silikom (Dimeticon) of elektrische luizenkam of natkammen.

*Silikom is een lotion (bestaat ook in sprayvorm) die je moet aanbrengen op droog hoofdhuid-en haar, eventueel nadat het haar is uitgekamd met een luizenkam. Na het aanbrengen van deze lotion droogt het haar best op in de omgevingslucht. Best kan de lotion ter plaatse blijven tot ’s anderendaags ’s morgens. Nadien dient het haar tweemaal uitgewassen te worden. Dit dient herhaald te worden na een week.
In tegenstelling tot vroeger is dit een produkt dat GEEN insecticide is en dus NIET SCHADELIJK is. Silikom kan dus ook gebruikt worden voor zwangeren en heel jonge kinderen.
Nog belangrijker: door de fysieke werking (het is een soort olie dat een film legt op het ademhalingsorgaan van de parasiet) is er GEEN resistentie (in tegenstelling tot vele insecticiden).
Dit produkt is verkrijgbaar bij alle apotheken, vraag gerust uitleg en volg de gebruiksaanwijzing.

*Elektrische luizenkam : het voordeel hierbij is dat hier ook geen chemicaliën aan te pas komen en ook op droog haar gebruikt kan worden. De luizenkam kan preventief gebruikt worden of als behandeling. Als de luizenkam in contact komt met een luis hoor je een zoemend geluidje : als het zoemen stopt, is de luis dood en bevindt zich dan tussen de tanden van de kam. Let wel : kleine neten doodt je hier niet mee, dus het is belangrijk dat dit toch om de twee dagen gebruikt wordt.

*Natkammen : zie http://www.cm.be/ziekte-en-behandeling/klachten-en-ziekten/hoofdluizen/b...
Wanneer er éénmalig een nat-kam-beurt wordt uitgevoerd om luizen op te sporen, dan spreken we van een nat-kam-test. Ook als behandelingsmethode is natkammen bijzonder efficiënt en bovendien absoluut veilig. We spreken dan van de nat-kam methode en bedoelen hiermee een reeks van vier beurten op veertien dagen (dus om de drie à vier dagen).

-Dit heb je nodig:
Conditioner - doek om de ogen te beschermen - gewone kam - luizenkam - keukenrol of witte papieren servetten - tandenstokers

-Zo ga je te werk:
Maak het haar zeer nat en laat de te behandelen persoon voorovergebogen zitten. Breng vervolgens heel veel conditioner aan op het haar (gewoon instrijken, niet draaien). Kam het haar met een gewone kam door tot er geen knopen meer in zitten. Kam vervolgens met een luizenkam het haar van achter naar voor (dus van de nek naar het voorhoofd). Kam daarbij goed tegen de schedelhuid aan. Start aan het ene oor en schuif na elke kambeweging een stukje op tot je bij het andere oor uitkomt. Veeg de kam na elke kambeweging af aan het keukenpapier en controleer op luizen. Je ziet ze goed zitten tegen de lichte achtergrond van de conditioner. Die belet trouwens ook dat de luizen kunnen bewegen en dus wegvluchten. Zitten er luizen in de kam, verwijder ze dan met een tandenstoker.
Heb je al het haar doorgekamd, spoel de conditioner dan uit het haar en laat het haar zeer nat. Laat de te behandelen persoon nu rechtop zitten. Kam het haar vervolgens met een gewone kam van voor naar achter. Kam dan het haar met een luizenkam van voor naar achter, tegen de hoofdhuid aan, van oor tot oor. Veeg opnieuw na elke kambeweging de kam af aan het keukenpapier en controleer op luizen.
Reinig na afloop van de behandeling de kam en luizenkam grondig door ze enkele minuten in warm water (60 °C) of een halfuur in ontsmettingsmiddel te leggen.

Bij sommige mutualiteiten is er per kind per jaar een terugbetaling van de behandeling. Vraag dus bij aankoop van een produkt een bewijsje van de apotheker.

2. Reinigen van voorwerpen en linnengoed
Het hoofd is nu al luizenvrij, nu zorgen dat er geen (her)besmetting optreedt want luizen overleven een tijdje op andere oppervlakten :
-de kam reinigen met behulp van een tandenstoker of laten weken gedurende 30 seconden bij 60 °
-het wasgoed en eventuele kussens wassen op minstens 60° of drogen gedurende 15 minuten bij minstens 70°
-mutsen, sjalen, petten reinigen bij minstens 60° indien mogelijk, of isoleren in een plastic zak gedurende 15 dagen of enkele dagen bewaren in de diepvriezer
-luizen kunnen zwemmen : behandel ook badmutsen !

3. Controleer het hoofdhuid bij alle gezinsleden.

4. Antiluizenshampoos zijn NUTTELOOS.
Enerzijds bevatten ze niet genoeg insecticiden en anderzijds beschermen de luizen zich met water en zijn ze er dus nog minder gevoelig voor.

5. Alternatieve middelen
Werden vroeger vaak toegepast vb. hoofd met plastiek omwikkelen, petroleum er op smeren enz. hebben GEEN effect, en brengen meer schade toe dan dat ze helpen !

3. Werking van het kriebelteam

Elk trimester slaan we met enkele vrijwilligers op een woensdagvoormiddag de handen in elkaar (en op het haar)…
Maar zoals bij alles geldt : hoe meer handen (en ogen)… Medische, verpleegkundige of ervaring in de verzorgende sector is meegenomen aangezien we toch wel een ‘medische geheimsfeer’ willen behouden.
De ‘stiel’ wordt ter plaatse aangeleerd, u moet alleen beschikken over goede ogen en/of bril en u soms kunnen vrijmaken op een woensdagmorgen.

Ik dank nu al alle mensen die trouw mee komen controleren : het is niet zo’n aangenaam werk en onze ruggen doen ’s avonds pijn, maar het feit dat we het probleem onder controle houden, maakt alles goed.
Dank ook aan alle ouders die al te kampen hadden met luizen en de moeite deden ze snel en krachtig familiaal te behandelen.

En last but not least, dank aan juf Greet en haar team die in het kriebelteam een belangrijke rol spelen als melders, motivatoren en aanspreekpunt voor de ouders !

Reacties, feedback, ideeën, opmerkingen zijn steeds welkom !

Op naar een schooljaar waarin het volop kriebelt, maar dan niet in de haren !

Kriebelige groeten, vanwege het ganse kriebelteam,

Contactpersoon :

Ingrid Robyns (ingrid.robyns@gmail.com)